ଭାରତର ସାମାଜିକ, ଶିକ୍ଷାଗତ, ଧାର୍ମିକ, ମାନବିକ ଏବଂ ବିକାଶମୂଳକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଦେଶୀ ଅନୁଦାନର ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ରହିଛି। ବେସରକାରୀ ସଂଗଠନ (NGO), ଧାର୍ମିକ ସଂସ୍ଥା, ଗବେଷଣା ସଂଗଠନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଵେଚ୍ଛାସେବୀ ସଂସ୍ଥା ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ, ଶିକ୍ଷା, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ହ୍ରାସ, ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ସହାୟତା ଏବଂ ସାମାଜିକ କଲ୍ୟାଣ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ସମୟରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଅନୁଦାନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାନ୍ତି।

ସେହି ସମୟରେ, ବିଦେଶରୁ ଆସୁଥିବା ଆର୍ଥିକ ସମ୍ବଳ ଯଦି ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ଵ, ସୁରକ୍ଷା, ସାର୍ବଜନୀନ ଶୃଙ୍ଖଳା କିମ୍ବା ଜାତୀୟ ସ୍ଵାର୍ଥ ବିରୋଧୀ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ବାହ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ହୋଇପାରେ। ଏହି ଦୁଇଟି ବିଷୟ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଭାରତର ପ୍ରୟାସ ହେଉଛି ବିଦେଶୀ ଅନୁଦାନ (ନିୟନ୍ତ୍ରଣ) ଅଧିନିୟମ ବା FCRAରେ ସଂଶୋଧନ।

ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅନୁଯାୟୀ, FCRAର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ବିଦେଶୀ ଅନୁଦାନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା, ଯାହାଦ୍ଵାରା ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ଏକ ସାର୍ବଭୌମ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଗଣରାଜ୍ୟର ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ ଏବଂ ବିଦେଶୀ ଅନୁଦାନ ଜାତୀୟ ସ୍ଵାର୍ଥ ବିରୋଧୀ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେବ ନାହିଁ।

FCRAର ଐତିହାସିକ ବିକାଶ: FCRAର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଦେଶୀ ଅନୁଦାନ (ନିୟନ୍ତ୍ରଣ) ଅଧିନିୟମ, ୧୯୭୬ରୁ ହୋଇଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ଭାରତର ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ସାମାଜିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଦେଶୀ ପ୍ରଭାବକୁ ନେଇ ସରକାର ଚିନ୍ତିତ ଥିଲେ। ଏହି ଆଇନର ମୂଳ ଧାରଣା ଥିଲା ଯେ, ବିଦେଶୀ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ନିର୍ବାଚନୀ ରାଜନୀତି, ସାର୍ବଜନୀନ ସଂସ୍ଥା କିମ୍ବା ଜାତୀୟ ସ୍ଵାର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ବୋଲି ବିବେଚିତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

୧୯୭୬ର ଏହି ଆଇନ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି ଏବଂ ସଂଗଠନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ବିଦେଶୀ ଅନୁଦାନ ଗ୍ରହଣ ଓ ବ୍ୟବହାରକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିଲା। ସେହି ସମୟର ସରକାରୀ ତଥ୍ୟରୁ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ, ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ କାମ କରୁଥିବା ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମ ଏବଂ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ ବୋଲି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା।

FCRA, ୨୦୧୦, ୧୯୭୬ର ଆଇନକୁ ବଦଳାଇଥିଲା। ଏହା ନିୟାମକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଆଧୁନିକ କରିଥିଲା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ପଞ୍ଜିକରଣ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷର ବୈଧତା, ନବୀକରଣର ଆବଶ୍ୟକତା ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ବିଦେଶୀ ଅନୁଦାନ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ସଂଗଠନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୂର୍ବ ଅନୁମତି ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲା। ଏହି ଆଇନ ବିଦେଶୀ ଅନୁଦାନର ସ୍ଥଗିତକରଣ, ବାତିଲ, ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରଦାନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ କରିଥିଲା।

ତେଣୁ, ୧୯୭୬ରୁ ୨୦୧୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତର ଏହି ବିକାଶ ଏକ ତୁଳନାତ୍ମକ ସ୍ଥାୟୀ ପଞ୍ଜିକରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାରୁ ଅଧିକ ନିରୀକ୍ଷଣ ଏବଂ ସମୟ ସମୟରେ ସମୀକ୍ଷା କରାଯାଉଥିବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆଡ଼କୁ ଗତି କରିଥିଲା।

ବିଦେଶୀ ଅନୁଦାନର ପରିମାଣ ଏବଂ ଉତ୍ସ: ବିଦେଶୀ ଅନୁଦାନର ପରିମାଣ ହିଁ କାହିଁକି FCRA ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ସାର୍ବଜନୀନ ନୀତିଗତ ପ୍ରସଙ୍ଗ, ତାହା ବୁଝାଇଥାଏ। ସଂସଦରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, FCRAରେ ପଞ୍ଜିକୃତ NGOମାନେ ୨୦୧୬-୧୭ରୁ ୨୦୧୯-୨୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାରି ବର୍ଷରେ ୫୦,୨୪୫ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ବିଦେଶୀ ଅବଦାନ ପାଇଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଆମେରିକା ସର୍ବାଧିକ ବିଦେଶୀ ଅନୁଦାନର ଉତ୍ସ ଥିଲା ଏବଂ ସେଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୨୧,୯୦୮ କୋଟି ଟଙ୍କା ଆସିଥିଲା। ପ୍ରାୟ ୧୮୦ଟି ଦେଶରୁ ବିଦେଶୀ ଅନୁଦାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା। ୨୦୧୬-୧୭ରେ ପ୍ରାୟ ୧୫,୩୫୫ କୋଟି ଟଙ୍କା, ୨୦୧୭-୧୮ରେ ୧୬,୯୪୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଏବଂ ୨୦୧୮-୧୯ରେ ୧୬,୫୨୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ବିଦେଶୀ ଅନୁଦାନ ମିଳିଥିବା ଜଣାଯାଇଥିଲା। ୨୦୧୯-୨୦ ପାଇଁ ସଂସଦରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଉତ୍ତର ସମୟରେ ଏହି ରାଶି ମାତ୍ର ୨,୯୯୦